h1

Το ρεπορτάζ έχει πεθάνει…

Κυριακή 30 Απρίλιος 2006

Πολλές φορές, όταν λέω σε μια παρέα ότι είμαι δημοσιογράφος τρώω στη μούρη αντιδράσεις που κυμαίνονται από απλή ειρωνεία έως ανοιχτή επίθεση. Πρέπει τότε να πείσω τους συνομιλητές μου για δύο τρία απλά πράγματα
Α) δεν είναι όλοι οι δημοσιογράφοι ίδιοι
Β) δεν είναι όλοι οι δημοσιογράφοι υπεύθυνοι για την κατάντια των ΜΜΕ
Γ) καθένας κρίνεται από τη δουλειά του
Δ) η δουλειά του εξαρτάται από τα μέσα που διαθέτει

Παράδειγμα 1: Ο μεγαλοδημοσιογράφος που ανοίγει φακέλους για μια δίωρη εκπομπή την εβδομάδα στην TV διαθέτει το μπάτζετ και τους ανθρώπους για να κάνει εντυπωσιακά πράγματα. Αν δεν τα καταφέρει ή χειρότερα αν προσπαθήσει να κατευθύνει τους τηλεθεατές του προς ένα συγκεκριμένο συμπέρασμα τότε είναι υπόλογος. Αντίστροφα, αν οι τηλεθεατές καταπίνουν αμάσητο ό,τι τους λέει, γιατί πιστεύουν την εικόνα του, τότε φταίνε οι ίδιοι αν εξαπατηθούν. Η σχέση είναι αμφίδρομη.


Παράδειγμα 2: Ο μικροδημοσιογράφος που εργάζεται σε μία ημερήσια πολιτική εφημερίδα που πουλάει 2000 φύλλα και είναι υποχρεωμένος να παραδίδει 1000 λέξεις την ημέρα, κάθε μέρα, δεν έχει ούτε τον χρόνο ούτε το κουράγιο να είναι καλός στη δουλειά του. Αυτός είναι ένας σκλάβος γραφιάς. Συχνά παίρνει μισθό κάτω από τη συλλογική σύμβαση, συχνά είναι ανασφάλιστος… Αν συνεχίσω να σας τον περιγράφω θα καταντήσω μελό. Γιατί όμως συμβαίνει αυτό; Γιατί κάποιος επιχειρηματίας αυτοαναγορεύτηκε σε εκδότη και άνοιξε μια εφημερίδα που δεν διαθέτει ούτε τις στοιχειώδεις προϋποθέσεις να είναι πραγματικό Μέσο Ενημέρωσης. Δεν προσέλαβε αρκετούς, πεπειραμένους και κατάλληλα καταρτισμένους δημοσιογράφους, δεν τους έδωσε τα εργαλεία (χρόνο για ρεπορτάζ, μέσα μεταφοράς, συνδρομές σε διεθνή πρακτορεία κ.λπ.) και κυριολεκτικά τους στύβει σαν λεμόνια για ένα σκατένιο αποτέλεσμα. Η εφημερίδα δεν πουλάει γιατί δεν έχει καλή ύλη, ο εκδότης κάνει περισσότερες περικοπές και ο φαύλος κύκλος σφίγγει. Ο κύριος εκδότης είναι σαν τους Κινέζους. Επέλεξε τον ανταγωνισμό προς τα κάτω, φτηνή παραγωγή και αμφίβολο προϊόν.

Ερώτηση: Γιατί ο κύριος εκδότης θέλει μια εφημερίδα ενώ δεν μπορεί να τη στηρίξει πραγματικά;
Απάντηση: Α) Ξεπλένει μαύρο χρήμα. Β) Στηρίζει έναν πολιτικό ή ένα κόμμα Γ) Είναι καβαλημένο καλάμι (διαλέξτε)

Ο μεγαλοδημοσιογράφος και ο μικροδημοσιογράφος είναι οι δύο όψεις του ίδιου νομίσματος. Η περσόνα τους αλληλοσυμπληρώνεται. Ο πρώτος δεν θα ήταν τόσο σπουδαίος αν η έγκυρη ενημέρωση ήταν ο κανόνας σε όλα τα ελληνικά ΜΜΕ και ο δεύτερος δεν θα είχε αποδεχτεί τη μαύρη μοίρα του αν δεν ζούσε με το όνειρο να κάνει κι αυτός ένα μεγάλο θέμα.

Το μεγάλο πρόβλημα των ελληνικών ΜΜΕ δεν είναι ούτε ο ένας ούτε ο άλλος. Είναι ο «κινέζος» εκδότης και οι νταβατζήδες του, δηλαδή τα κόμματα εξουσίας που όχι μόνο του επέτρεψαν να υπάρχει αλλά τον χρησιμοποιούν ως πολιορκητικό κριό για να αλώσουν την κοινή γνώμη. Στον ανταγωνισμό προς τα κάτω μπαίνουν και οι μεγάλες εφημερίδες προσφέροντας CD, DVD και καθρεφτάκια στους ιθαγενείς. Για να ισορροπήσουν τα έξοδα δεν προσλαμβάνουν νέους δημοσιογράφους παρά δέχονται συνεργάτες ανασφάλιστους με δελτίο παροχής υπηρεσιών. Κόβουν δημοσιογραφικές αποστολές ακόμη και προς επαρχιακές πόλεις, δεν δίνουν τον απαιτούμενο χρόνο για μια έρευνα σε βάθος. Αντιγράφουν τα δελτία τύπου που στέλνουν κόμματα, υπουργεία και εταιρείες χωρίς το ψάχνουν παραπέρα. Γίνονται από φορείς ενημέρωσης φορείς προπαγάνδας. Σκόπιμα. Για μια δεκάρα παραπάνω στον ισολογισμό.

Ειδικά για τις αποστολές ας πούμε κάτι που δεν είναι ευρέως γνωστό γιατί οι δημοσιογράφοι ντρέπονται να το πουν. Το 99% των αποστολών που γίνονται σήμερα και προβάλλονται ως δημοσιογραφικές επιτυχίες είναι μαϊμούδες. Δεν γίνονται με έξοδα της εφημερίδας ή του καναλιού αλλά πληρώνονται από τον φορέα που θέλει να προβληθεί (υπουργείο, εταιρεία κ.λπ). Πάει ο υπουργός στην Αλάσκα, παίρνει μαζί του και δέκα παρατρεχάμενους. Βγαίνει στο γυαλί ο ρεπόρτερ, με φόντο τα παγόβουνα, και λέει πόσο πολύ εντυπωσιάστηκαν οι Εσκιμώοι από τις ελληνικές προτάσεις και πως από δω και πέρα θα εξάγουμε τόσα παγωτά ώστε θα ισορροπήσει το εμπορικό ισοζύγιο. Αν ο ρεπόρτερ είχε πάει με δικά του έξοδα μπορεί να έβλεπε ότι το ταξίδι του κ. υπουργού ήταν αποτυχία. Τώρα και να το ξέρει δεν θα το πει γιατί ο υπουργός δεν θα τον ξανακαλέσει.

Ακόμη, για να έχουν το κεφάλι τους ήσυχο οι διευθυντές, από αγωγές και διαψεύσεις, δεν σκαλίζουν θέματα που καίνε, εκτός αν τους σκάσουν στα μούτρα, όπως π.χ. το θέμα των υποκλοπών. Ότι είχε στηθεί δίκτυο υποκλοπών για τους Ολυμπιακούς Αγώνες ήταν γνωστό από τότε. Κανείς όμως δεν έκανε ένα ρεπορτάζ σε βάθος για αυτό όταν έπρεπε.

Σε αυτό το περιβάλλον τύποι σαν τον Τριανταφυλλόπουλο ή τον Ευαγγελάτο βρίσκουν χώρο να αναπτυχθούν γιατί απλούστατα ΚΑΝΟΥΝ ΡΕΠΟΡΤΑΖ. Αναδεικνύουν θέματα. Ερευνούν. Κι αν γράφουν τη δεοντολογία στα παλιά τους τα παπούτσια, τι μ’ αυτό; Ο λαός τους αποθεώνει γιατί προβάλουν εικόνες από απαγορευμένα δώματα. Εστω κι από την κλειδαρότρυπα.

Σκεφτόμουν να γράψω και ένα επιμύθιο αλλά μου έβγαινε σε στιλ «η κότα έκανε τ’ αυγό…»

Advertisements

One comment

  1. Πάνω κάτω τα υποψιαζόμαστε όλοι αυτά που περιγράφεις…

    🙂



Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: